Welkom op de site van Roland Nieuwpoort
verzamelaar van Nederlandse borstzakhangers. ( onderdeelsemblemen )
Op deze site wil ik belangstellenden, een indruk geven van de collectie, die ik nu bezit.
          
De collectie borstzakhangers is niet compleet en zal nooit compleet worden, omdat er door de jaren heen veel borstzakhangers verdwenen zijn.
Mede door de invoering van een sleutelring aan de borstzakhanger, ivm dienstverlating, zodat de borstzakhanger gebruikt kon worden als sleutelhanger, zijn er veel van deze hangers die erg beschadigt waren aan de sleutelbos, door de betreffende drager, weggegooid en voor de verzamelaar niet meer beschikbaar zijn.

Gedragen aan sleutelring / niet gedragen aan sleutelring.

Ook zijn er veel borstzakhangers verdwenen bij het opheffen van  eenheden / afdelingen van de Landmacht, en waar geen nieuwe borstzakhanger voor in de plaats kwamen.
Vanaf het begin van uitgifte van de eerste borstzakhangers in 1967 bij het Korps Veldartillerie, en na de officiële invoering, op 6 januari 1976, voor de gehele Koninklijke Landmacht zijn er verzamelaars geweest voor deze items.
Diegene die de borstzakhangers vanaf het begin verzamelen, bezitten een grotere collectie, dan wat ik nu als collectie heb.
Doch ik wil u een indruk geven, van de verscheidenheid van deze borstzakhangers.
Ook ben ik nog steeds op zoek naar borstzakhangers, en hou mij aanbevolen voor eventuele aanvullingen op de site of in mijn collectie.
Daar er bijna geen documentatie, omtrent de borstzakhangers bestaat, kunnen er op de navolgende pagina's eventuele gegevens omtrent de naam en welk model de borstzakhanger is ontbreken, waarvoor mijn excuus.

               

                          
Eerste Nederlandse borstzakhangers van kunststof, gedragen bij de Artillerie eenheden


Het ontstaan van de borstzakhangers, c.q. Onderdeelsemblemen.
Met het verlenen van de toestemming tot het dragen van de onderdeelsemblemen, nader genoemd als borstzakhangers.
Werd tegemoet gekomen aan een levendig verlangen dat reeds geruime tijd bij de troepen bestond.
Vele eenheden, zoals bataljons ( afdelingen ) en zelfstandige compagnieën ( eskadrons / batterijen ) voerden soms reeds jaren een symbool of emblematisch figuur, vaak aangebracht op spatborden van voertuigen, bierpullen, sportshirts,etc.
Het was de 19 Afdeling Veldartillerie,bewapend met de 8-inch houwitsers, die in 1967 als eerste hun borstzakhanger op het uniform gingen dragen.
De borstzakhanger was van kunststof, en bedrukt via een zeefdrukprocede,en voorzien van een leertje.Deze hanger werd gemaakt door de Centrale werkplaats Instructie middelen.
De afbeelding op de hanger was een mammoet in geel, op een zwart schild met rode randen, en de eerste Nederlandse borstzakhanger was geboren.
De hanger mocht alleen in de legerplaats gedragen worden, en spoedig volgden nu de andere afdelingen veldartillerie in deze legerplaats, t.w. 44 Afdva en 101 AMA, en 107 afdeling veldartillerie, en de drie afdelingen luchtdoelartillerie, 15, 25, en 45 allen met eenzelfde type borstzakhanger in zeefdruk zoals bij 19Afdva.
Bij de Veldartillerie en 48 Pantserinfanteriebataljon Regiment van Heutsz, ( indianenhoofd ) zijn ook een bepaalde tijd, de zogenaamde strijkijzer hangers gedragen, maar mij is niet bekend hoeveel modellen daarvan bestaan. ( de hangers hadden de vorm van een strijkijzer )
Gezien dat deze hangers van metaal waren met emallie er op mogelijk de voorlopers waren, van de huidige modellen.
12 Lucht Mobiele Brigade Regiment v Heutsz, hanteert, op de nieuwe hanger het oude strijkijzer model, met dit verschil dat de hoofdtooi een iets andere kleur heeft dan het oude model.
De borstzakhanger is afkomstig van het Franse leger die al borstzakhangers had, voor de tweede wereldoorlog.
Na WOII, werd het systeem van de borstzakhanger overgenomen door het Belgische leger, waarna onze militairen bij Internationale oefeningen deze vorm van militaire heraldiek ontdekten en op prijs gingen stellen.
Officieël is de borstzakhanger ingevoerd in de Koninklijke Landmacht op 6 januari 1976.

                
                  Strijkijzer borstzakhangers Artillerie en Regiment van Heutsz

De borstzakhangers, zijn dan in verschillende modellen aangemaakt, zowel voor dames als heren.
Zo bestaan er 1e, 2e, 3e modellen, en er zijn ook modellen welke een kleurverschil hebben, of een andere afmeting hebben.
Deze verschillen zijn dan ontstaan, door  een nieuwe aanmaak bij een andere fabrikant.
In enkele gevallen heeft het onderdeel bewust voor een ander embleem gekozen, omdat men met het voorgaande embleem niet gelukkig was.
Door de verschillende technieken, van aanmaak door diverse bedrijven, zijn er fraaie metalen borstzakhangers vervaardigt, met ingekleurde vlakken met emaille.
Helaas zijn er ook niet zo fraai afgewerkte exemplaren aangemaakt, vooral bij de emblemen met
geringe oplagen.

          
               Twee verschillende borstzakhangers 41 Afdelingveldartillerie B-Batterij